In 2025 ligt het gemiddelde ziekteverzuim in Nederland rond de 5,2% (CBS). Dit betekent dat van elke 100 werkdagen ruim 5 verloren gaan door ziekte. Eén verzuimdag kost een werkgever gemiddeld ongeveer €350 (ArboUnie). Voor een medewerker die langdurig uitvalt, kunnen de kosten in een jaar oplopen tot ruim €90.000. Vooral voor kleine en middelgrote bedrijven is dit direct merkbaar in kosten, planning en werkdruk.
Verzuim heeft dus veel impact. Als je weet wat de belangrijkste oorzaken zijn en welke aanpak werkt, kun je er als ondernemer grip op krijgen.
Waarom melden medewerkers zich ziek?
Ziekteverzuim ontstaat vaak door een combinatie van fysieke klachten, mentale belasting en werkomstandigheden. Uit onderzoek van CBS en diverse arbodiensten blijkt dat de belangrijkste oorzaken zijn:
1. Infecties en griep
Ongeveer 55% van de ziekmeldingen komt door virale infecties zoals griep of verkoudheid. Dit type verzuim duurt meestal kort, maar omdat het veel voorkomt, kost het veel werkuren. Vooral in de winter is dit duidelijk merkbaar in de planning.
2. Stress, burn-out en overspanning
Zo’n 25% van de verzuimmeldingen is psychisch van aard. Dit verzuim duurt vaak veel langer, gemiddeld 10 maanden (ArboNed). Volgens ArboUnie is de gemiddelde duur van psychisch verzuim de afgelopen jaren met 20 dagen toegenomen. Mentale klachten zijn daardoor een van de duurste en meest impactvolle oorzaken van ziekteverzuim.
3. Fysieke klachten door werkbelasting of werkhouding
Rug-, nek- en schouderklachten komen veel voor, zowel in fysiek werk als op kantoor. Volgens de Arbobalans is ongeveer 20% van werkgerelateerd verzuim het gevolg van lichamelijke belasting. Sectoren zoals zorg, bouw en logistiek lopen hier extra risico op.
Wat zijn de gevolgen voor jouw organisatie?
Ziekteverzuim heeft directe impact op meerdere niveaus:
👉🏼 Financieel: loondoorbetaling en vervangingskosten.
👉🏼 Operationeel: collega’s moeten extra werk overnemen, wat druk en fouten kan verhogen.
👉🏼 Menselijk: de motivatie kan dalen, en het risico op nieuwe uitval neemt toe.
Bij langdurig verzuim wordt terugkeer vaak moeilijker naarmate iemand langer thuis zit. Daarom zijn tijdige verzuimbegeleiding en goed casemanagement essentieel.
Hoe kun je verzuim verminderen?
Er zijn verschillende maatregelen die aantoonbaar effectief zijn voor zowel kleine als grote organisaties:
1. Maak het gesprek over werkdruk normaal
Veel stressgerelateerd verzuim ontstaat omdat signalen niet tijdig worden besproken. Plan korte check-ins:
✅ Hoe gaat het met je energie?
✅ Waar loop je tegenaan in je werk?
✅ Wat helpt om je werk goed te doen?
Het doel is luisteren en ondersteunen, niet controleren. Dit is een belangrijke vorm van verzuimpreventie.
2. Zorg voor een realistische taakverdeling
Let op structurele overuren, oplopende taken en te brede rollen. Medewerkers raken niet overbelast door één drukke week, maar door structurele werkdruk zonder herstel.
3. Richt de werkplek goed in
Of het nu kantoorwerk of fysiek werk is:
✅ Optimaliseer de werkplek ergonomisch
✅ Stimuleer afwisseling en beweging
✅ Zet hulpmiddelen in waar mogelijk
Dit is een kosteneffectieve maatregel binnen verzuimpreventie.
4. Handel snel en menselijk bij ziekmelding
Bel niet om te controleren, maar om te bespreken wat iemand nog wél kan, of er tijdelijk aangepast werk mogelijk is en of de bedrijfsarts ingeschakeld moet worden. Snelle en persoonlijke verzuimbegeleiding verkleint de kans op langdurige uitval.
5. Investeer in duurzame inzetbaarheid
Duurzame inzetbaarheid kan klein beginnen:
✅ Bied groeimogelijkheden
✅ Stimuleer werk-privébalans
✅ Bespreek energie en motivatie
Medewerkers die zich gezien en gewaardeerd voelen, vallen minder snel langdurig uit (TNO).
Conclusie
Ziekteverzuim hoort bij het werkende leven, maar jouw invloed als ondernemer is groot. Door te investeren in verzuimpreventie, verzuimbegeleiding en goed casemanagement, kun je ziekteverzuim verlagen, kosten besparen en een gezonde, productieve organisatie creëren.
👉🏼 Heb je geen tijd om dit zelf te regelen of wil je zeker weten dat alles volgens de Wet Verbetering Poortwachter verloopt? Neem contact op voor een kennismaking.
